Ушбу мақола орқали саҳобалар ҳақида маълумот бериб ўтамиз. Унда сиз Пайғамбаримиз алайҳис саломнинг тўртта саҳобалари ҳақида билиб оласиз.
Саҳобалар кимлар эди?
Зубайр ибн Аввом, тўлиқ исми Абу Абдуллоҳ аз-Зубайр ибн ал-Аввом ибн Хувайлид алАсадий ал-Қурайший (? — 656)
Саҳоба, маккалик илк мусулмонлардан. Ашараи Мубашшарадан. Қурайш қабиласидан, Хадича каби бани Асад уруғидан. Муҳаммад саллаллаху алайҳи васалламга холавачча, Хадичага эса, аканинг ўғли. Оишанинг синглиси Асмога уйланганлиги учун Расули Акрамга божа ҳисобланади. 12 ёшида исломга кирган. Олдин Ҳабашистонга, сўнгра Мадинага кўчган(ҳижрат қилган)лардан.
Муҳаммад саллаллаху алайҳи васалламнинг барча ғазотларида қатнашган. Бадр жангида душманга биринчи бўлиб қилич солиб ҳамла қилган. Умар (розияллоху анху) даврида Ярмук жангида қатнашиб, икки жойидан яраланган. Мисрни фатҳ этишда қатнашган. Зубайр ибн Аввом бадавлат бўлиб, унинг бир қули, ҳисобсиз моли, ер ва бир неча уйи бўлган; у хайр-эҳсон қилишни севар, мол дунёсини Аллоҳ йўлида сарфлаган.
Савдогарлик билан шуғулланган. Халифа Умар (розияллоху анху)нинг халифалик учун ажратган 6 кишилик маслаҳат ашобидан эди. Усмон (розияллоху анху) халифалиги даврида чиққан ихтилофларга қўшилган. Жамал жангида Алига қарши чиққан, сўнгра афсус чекиб, орқага қайтган. Бироқ қайтишда бир дарахт тагида ухлаб ётганида ўлдирилган. Қотил Ибн Журмуз Зубайрнинг бошини Алига олиб борган. Мукофот кутган қотилга Али пайғамбаримизнинг «Зубайр қотилига жаҳаннамга киришини хабар берингиз», мазмунидаги ҳадисларини ўқиб берган. Зубайр ибн Аввом пайғамбаримиздан 38 ҳадис ривоят қилган.
Талҳа ибн Убайдуллоҳ (тахм. 594-656)
Талҳа ибн Убайдуллоҳ саҳоба ҳам маккалик илк мусулмонлардан. Ашараи Мубашшарадан Қурайш қабиласининг Бану Тамим уруғидан бўлган. Талҳа исломга кирган пайтлари мушриклардан кўп зулм кўрган. Бадр жангидан бошқа ҳам ғазовотларда Муҳаммад саллаллаху алайҳи васаллам билан бирга бўлган.
Бадр жангида Расули Акрам уни қурайш карвони ҳақида маълумот келтириш учун Шомга юборганлари сабабли бу жангда қатнашмаган, бироқ ўлжалардан унга улуш ажратилган. Уҳуд жангида, Расули Акрамнинг ёнларидан жилмаган, ҳатто душман тарафидан пайғамбаримизга серпалган бир қилични қўли билан қайтариб, қаттиқ жароҳат олган. Усмон (розияллоху анху) вафотидан сўнгги воқеаларда Оиша томонида бўлган. Жамал жанги (656)да яраланиб, Басрада вафот этган. Талҳа пайғамбаримиздан 38 та ҳадис ривоят қилган.
Саъд ибн Абу Ваққос, тўлиқ исми Молик ибн Ваҳб ибн Абдуманоф ал-Қурайший Заҳрий (тахм. 590-674)
Саҳоба, маккалик илк мусулмонлардан. Ашараи Мубашшарадан, Муҳаммад саллаллаху алайҳи васалламнинг қўриқчиларидан бири. Қурайш қабиласидан, Расули Акрамнинг оналари Омина каби Бани Заҳра уруғидан бўлган. Мадинага кўчиб борган муҳожирлардан.
Расулулоҳнинг барча ғазоватларида қатнашиб, у кишининг ҳурматларига сазовор бўлган. Роят жасур, мард инсон, моҳир мерган ҳисобланган. Уҳуд жангида Расули Акрамнинг ёнларида туриб жанг қилган Саъд мингдан ортиқ ўқ отган. Эронга юборилган қўшинга лашкарбоши этиб тайинланган. Унга шуҳрат келтирган Қодисия жангвда (636 йил) Рустам бошчилигидаги 40 минг кишилик форс қўшинлари енгилган. Сўнг Мадоин (Ктесифон) шаҳарни ҳужум билан олган ва Сосоний шохларининг беҳисоб хазиналарини қўлга киритган.
Маълум муддат Эрон ва Ироқ ноиби бўлган. Умар (розияллоху анху) замонида (638 йил) Куфа шаҳарни қурган. Усмон (розияллоху анху)нинг фожиали ўлимидан сўнг бирор ишга қўшилмаган, халифаликка даъвогарлик қилмаган. Жамал ва Сиффин жангларида иштирок этмаган. Муовия ҳузурига чақиртирилганда бормаган. Мадина ташқарисидага уйида 84 ёшида вафот этган. Васиятига биноан, Бадр жангида кийган ва 55 йилдан бери асраб келгани — жундан тўқилган бир жуббаси билан кафанланган.
Холид ибн Валид (? — 642)
Буюк жангчи Холид ибн Валид илк ислом давридаги араб саркардаси. Дастлаб мусулмонларга қарши курашган. Уҳуд жангидан сўнг исломни қабул қилган (629 йилда). Муҳаммад саллаллаху алайҳи васаллам вафотларидан сўнг Арабистон я.о.даги араб қабилаларининг исёнларини бостирган. Ҳиротни эгаллаган мусулмонлар қўшинига қўмондонлик қилган, Месопотамияда лахмийларни тор-мор келтирган.
Саркарда Амр ибн Ос билан бирга Сурия фатҳида қатнашган, кейинчалик бу ерда волий бўлган. Мусулмонлар жамоаси олдидаги буюк хизматлари учун «Сайфуллоҳ» — «Аллоҳнинг шамшири» фахрий унвонни олган.